Przez lata książki drukowane były bezkonkurencyjne: zapach papieru, przyjemny ciężar w dłoniach i emocje towarzyszące kolekcjonowaniu kolejnych tomów w domowej biblioteczce. Jednak wraz z rozwojem technologii cyfrowych, e-booki zyskują coraz większą popularność i stają się realną alternatywą dla wielu czytelników na całym świecie. Poniżej znajdziesz krótką podróż przez historię i statystyki, które pokazują, jak zmienia się podejście do czytania.
Pierwszy e-book i początki rewolucji cyfrowej
- 1971 rok – za symboliczną datę powstania pierwszego e-booka uznaje się rozpoczęcie działalności Project Gutenberg przez Michaela S. Harta. To on skopiował i udostępnił online (wówczas w bardzo ograniczonej sieci) tekst amerykańskiej Deklaracji Niepodległości.
- Projekt Gutenberg stał się początkiem idei publikowania i dzielenia się książkami w formie cyfrowej, chociaż przez długi czas była to niszowa działalność pasjonatów.
Rewolucja lat 90. i komputery osobiste
- Lata 90. przyniosły popularyzację komputerów osobistych w domach, co stworzyło nowe warunki do rozwoju czytelnictwa w wersji elektronicznej.
- W tym okresie pojawili się pierwsi wydawcy oferujący książki w formacie PDF, jednak ze względu na słaby dostęp do internetu oraz wysoki koszt komputerów, e-booki wciąż były produktem mało rozpowszechnionym.
Przełom w XXI wieku
- 2000–2005 – rozkwit Internetu i spadek cen urządzeń elektronicznych. Coraz więcej osób odkrywało wygodę elektronicznych publikacji, choć głównym problemem pozostawał brak wygodnych czytników i ograniczona oferta tytułów.
- 2007 rok – Amazon wprowadził na rynek pierwszy czytnik Kindle, co całkowicie zrewolucjonizowało podejście do czytania w formie cyfrowej. Urządzenie umożliwiało łatwe kupowanie e-booków bezpośrednio z poziomu czytnika i miało ekran e-ink, który był wygodny dla oczu.
E-booki w statystykach
- 2010 rok – sprzedaż e-booków na świecie dynamicznie rośnie. W Stanach Zjednoczonych wartość rynku e-booków wyniosła wówczas około 1,5 miliarda dolarów.
- 2012 rok – po raz pierwszy w historii w USA roczne przychody ze sprzedaży książek elektronicznych przewyższyły przychody ze sprzedaży twardych opraw (hardcover).
- 2015 rok – Globalny rynek e-booków oceniany był na ponad 15 miliardów dolarów, a tempo wzrostu utrzymywało się na poziomie kilkunastu procent rocznie.
- Okres 2020–2021 – pandemia wywołała jeszcze większe zainteresowanie e-bookami. Czytelnicy, którzy nie mogli lub nie chcieli wychodzić do księgarni, coraz częściej wybierali książki w wersji elektronicznej. Wiele wydawnictw zanotowało wtedy znaczący wzrost sprzedaży cyfrowych publikacji.
Dlaczego e-booki wypierają książki drukowane?
- Wygoda i mobilność
E-booki można czytać na dedykowanych czytnikach, smartfonach, tabletach czy komputerach. Dzięki temu każdy może mieć w kieszeni nawet całą bibliotekę. - Szybki dostęp i szeroka oferta
Kupno nowej książki to tylko kilka kliknięć, a dostęp do niej jest natychmiastowy. Znika też bariera geograficzna – możemy kupować e-booki z drugiego końca świata bez czekania na przesyłkę. - Oszczędność miejsca i ekologiczne podejście
Nie wszyscy mają miejsce na przechowywanie tysięcy drukowanych woluminów. E-booki zajmują wyłącznie miejsce w pamięci urządzenia, a ich produkcja nie wymaga wycinki drzew. - Częste promocje
Księgarnie internetowe regularnie oferują promocje, a różnica w cenie między e-bookiem a książką drukowaną może być znacząca.
Podsumowanie
Choć drukowane książki wciąż mają swoich zagorzałych fanów i trudno im odmówić uroku, nie da się ukryć, że e-booki zadomowiły się w naszej kulturze czytelniczej na dobre. Rozwój nowych technologii, wygoda czytania na urządzeniach mobilnych oraz coraz lepiej dopracowane platformy dystrybucji cyfrowych treści sprawiają, że udział e-booków w rynku wydawniczym będzie rósł. To nie tylko kwestia mody, ale i praktycznego podejścia do codziennego czytania i zdobywania wiedzy.
Przyszłość książek nie ogranicza się wyłącznie do druku czy formatu PDF – to cały ekosystem czytelniczy. Wirtualne biblioteki, abonamenty z nielimitowanym dostępem do setek tysięcy tytułów oraz łatwość w publikowaniu własnych e-booków sprawiają, że w kolejnych latach coraz więcej osób wybierze literaturę w wersji elektronicznej.